آشنایی با انواع گاز در کولر گازی (راهنمای کامل)

نقش گاز در سیستم کولر گازی

گاز کولر گازی که در واقع مبرد نام دارد، قلب سیستم سرمایش است. برخلاف تصور رایج این گاز فقط باد سرد تولید نمی کند، بلکه با یک چرخه ترمودینامیکی گرما را از داخل محیط جذب کرده و به بیرون منتقل می‌کند. در کولر گازی چهار مرحله اصلی رخ می‌دهد:

1. فشرده‌سازی
2. تقطیر
3. انبساط
4. تبخیر

گاز مبرد در این چرخه مدام بین حالت مایع و گاز تغییر می‌کند و همین تغییر فاز باعث انتقال حرارت می‌شود.

گاز مبرد چیست؟

گاز مبرد ماده ای شیمیایی است که توانایی جذب و دفع حرارت بالا دارد. این گاز در سیستم های سرمایشی مانند کولر گازی، یخچال و چیلر استفاده می‌شود. از ویژگی های یک مبرد مناسب می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نقطه جوش پایین
• پایداری شیمیایی
• غیرخورنده بودن (در اکثر مدل ها)
• راندمان بالا در انتقال حرارت
• ایمنی نسبی برای انسان و محیط زیست

معرفی انواع گاز در کولر گازی

گازهای کولر گازی در سیستم سرمایشی با تغییر حالت بین مایع و گاز، گرما را از داخل محیط جذب کرده و به بیرون منتقل می‌کنند. این گازها در انواع مختلف زیر تولید شده‌اند که هر کدام بسته به نسل دستگاه، راندمان و میزان سازگاری با محیط زیست کاربرد متفاوتی دارند:

گاز R-22

گاز R22 از نمونه های رایج گاز و قدیمی‌ترین برای سیستم های اسپلیت و کولر گازی است که به مدت چندین دهه مورد استفاده قرار گرفته است. ساختار مولکولی این گاز به صورت HCFC است که آن را هیدرو کلروفلورو کربن می نامند. از آنجا که گاز R22 از نوع گازهای گلخانه ای است برای محیط زیست خطرناک محسوب می شود و در صورت نشت کردن باعث تخریب لایه اوزون خواهد شد.

امروزه استفاده از R22 تقریبا منسوخ شده است.

گاز R410A

گاز R410A پرکاربردترین گاز در نسل های جدید کولر گازی است و دارای ویژگی های راندمان بالا، بدون آسیب به لایه اوزون، فشار کاری بالا و ترکیب دو گاز (Blend) می باشد. این گاز ساختار مولکولی HFC (هیدرو فلوئورو کربن) داشته و به عنوان مبرد دوستدار محیط زیست شناخته می شود.

این گاز باید به صورت کامل شارژ شود و امکان اضافه کردن جزئی آن مانند R22 وجود ندارد.

گاز R32

این گاز از نسل جدیدتر و بهینه‌تر از R410A بوده و دارای ویژگی‌هایی مانند راندمان انرژی بالاتر، مصرف کمتر برق، مقدار گاز کمتر برای همان ظرفیت و GWP پایین‌تر (آسیب کمتر به محیط زیست) می باشد. این گاز کمی اشتعال‌پذیر است (در دسته A2L)، ولی در سیستم های استاندارد کاملا کنترل شده و ایمن است. این گاز هنوز وارد ایران نشده است اما این گاز در آینده بسیار محبوب خواهد بود چرا که گاز گلخانه ای به حساب نمی آید و برای محیط زیست مضر نیست و راندمان بالاتری از گازهای R22 و R410 دارد.

گاز R134a

این گاز بیشتر در یخچال‌ها و برخی سیستم‌های خاص یا صنعتی استفاده می‌شود و دارای ویژگی فشار کاری متوسط، پایدار و غیرسمی و عدم آسیب به اوزون می باشد. از آنجایی که گاز R134a از هوا سنگین تر است و در صورت استفاده در مکان هایی که از تهویه مناسب برخوردار نباشند می تواند موجب سرگیجه، تهوع و ضعف شود، از این گاز ، در چیلرها و سیستم های VRF استفاده می شود.

گاز R407

این گاز جایگزین R22 در برخی سیستم ها بوده و از ترکیب مبردهای فریونی R32، R134 و R125 تشکیل می‌شود و تقریبا مشابه با گاز R22 می باشد. از این گاز ، در چیلرها و سیستم های VRF استفاده می شود. از ویژگی های این گاز می توان به عملکرد مشابه R22، مناسب برای Retrofit (تبدیل سیستم قدیمی) و ترکیبی از چند مبرد اشاره کرد. گاز R407 مثل R410A نیاز به شارژ دقیق دارد و نباید مخلوط شود.

گاز R290

گاز R290 یکی از مبردهای طبیعی (پروپان) بوده و از ویژگی‌های آن می توان به راندمان بسیار بالا، دوستدار محیط زیست و مصرف انرژی پایین اشاره کرد. بسیار قابل اشتعال بودن و نیاز به طراحی ایمن دستگاه از معایب این گاز می باشد.

گازهای طبیعی (مانند پروپان و بوتان)

این گازها به عنوان مبردهای طبیعی شناخته می شوند. GWP نزدیک به صفر، سازگاری عالی با محیط زیست و عملکرد حرارتی خوب از ویژگی های این گازها بوده و خطر اشتعال نیاز به استانداردهای ایمنی سخت‌گیرانه از معایب این گازها می باشد.

تفاوت گاز R32 و R410A

این دو از مهم‌ترین مبردهای کولرهای امروزی هستند.

کدام گاز برای کولر گازی بهتر است؟

انتخاب بهترین گاز به نوع دستگاه بستگی دارد:

• کولرهای قدیمی: R22 یا R407C (در صورت تبدیل)
• کولرهای استاندارد جدید: R410A
• کولرهای نسل جدید: R32
• سیستم های خاص یا صنعتی: R134a یا گازهای طبیعی

هیچ‌وقت نمی‌توان گازها را جایگزین هم کرد مگر اینکه دستگاه سازگاری لازم را داشته باشد.

فشار استاندارد گاز کولر گازی

فشار استاندارد گاز کولر گازی عدد ثابتی نیست و به نوع مبرد (مثل R22، R410A یا R32)، دمای محیط و شرایط کاری دستگاه بستگی دارد. به طور معمول فشار سمت مکش در R22 حدود 60 تا 75 PSI و در R410A حدود 110 تا 140 PSI در حالت نرمال است. این فشارها باید در شرایط استاندارد و با دستگاه گیج مانوفیلد اندازه‌گیری شوند. در واقع معیار اصلی تنظیم گاز، فشار دقیق نیست بلکه عملکرد سرمایش و دمای سوپرهیت و سابکول است.

نشتی گاز کولر گازی

خالی شدن گاز کولر گازی معمولا به خاطر وجود مشکل در لوله ها، اتصالات یا خود سیستم تبرید رخ می‌دهد. عواملی مثل نصب غیراصولی، ضربه خوردن به لوله ها، پوسیدگی در اثر گذشت زمان یا حتی لرزش زیاد کمپرسور می توانند باعث ایجاد ترک های ریز و در نتیجه نشت تدریجی گاز شوند. این اتفاق به مرور باعث کاهش شدید سرمایش و فشار به کمپرسور می‌شود. ایمن سرویس صداقت با بهره‌گیری از تجهیزات دقیق نشتی‌یاب و تکنسین های متخصص، مشکل نشتی گاز کولر گازی شما را به صورت اصولی تشخیص داده و به طور کامل برطرف می‌کند تا دستگاه شما دوباره با راندمان استاندارد کار کند.

نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی

برای تشخیص کمبود گاز کولر گازی معمولا چند نشانه و بررسی ساده اما مهم وجود دارد که می‌تواند به خوبی مشکل را مشخص کند:

• کاهش محسوس قدرت سرمایش (باد کولر خنک نیست یا دیر خنک می‌کند)
• یخ‌زدگی روی لوله‌های یونیت داخلی یا خارجی
• کارکرد مداوم کمپرسور بدون رسیدن به دمای مطلوب
• افزایش غیرعادی مصرف برق دستگاه
• کم شدن اختلاف دمای هوای ورودی و خروجی کولر
• شنیدن صدای غیرعادی یا ضعیف شدن جریان گاز در لوله ها
• کاهش فشار در تست گیج مانوفیلد (تشخیص تخصصی)

شارژ گاز کولر گازی

شارژ گاز کولر گازی یکی از خدمات تخصصی و مهم در تعمیر کولر گازی است که در صورت کمبود یا تخلیه گاز مبرد انجام می‌شود. این فرآیند شامل بررسی دقیق نشتی، وکیوم کامل سیستم برای حذف رطوبت و هوا، و سپس تزریق مقدار استاندارد گاز متناسب با مدل دستگاه (مثل R22، R410A یا R32) است. اگر شارژ گاز به صورت اصولی انجام نشود، می‌تواند باعث کاهش راندمان، فشار به کمپرسور و حتی خرابی کامل دستگاه شود. مجموعه ایمن سرویس صداقت با استفاده از تجهیزات حرفه ای و تکنسین های مجرب، خدمات شارژ گاز کولر گازی را به صورت دقیق و استاندارد ارائه می‌دهد تا دستگاه شما با بهترین عملکرد و کمترین مصرف انرژی کار کند.